ON1BES Labo 2019


Toko en (uurwerk) kristal Tester V2.0

home
  Back to Home-page

  For an English version klik here

  Toko tester ?

Wat is dit ?
In het eerste deel is dit een heel handige tester voor normale HC49 kristallen , maar deze heeft ook een uitbreiding gekregen om 32.678KHz uurwerk-kristallen te testen. Deze laatste zijn niet zo gemakkelijk te testen met een normale kristal-tester. In het 2de deel is er een tester voor de bekende TOKO spoeltjes in metalen behuizing. De kristallen en spoeltjes worden getest in een aktieve oscillatorkring . U kan ook meten in welk frequentie-gebied uw kristallen en spoeltjes bruikbaar zijn. Het bijzondere van dit onwerp zit niet in het schema van de testers, maar wel in de manier waarop gemeten wordt en de praktische uitvoering hoe de spoeltjes opgenomen worden in de oscillator-schakeling . Het is bekend dat spoeltjes in een metalen behuizing met b.v. een DIP-meter niet gemeten kunnen worden . Het opnemen van het spoeltje in een oscillator-schakeling is dan meestal noodzakelijk. De verschillende soorten pinnen en vormen maken het niet gemakkelijk om dit te realiseren, daarom is hiervoor een praktische oplossing uitgewerkt . Een half IC-voetje wordt "omgebouwd" om de niet-compatibele pin-steek van het spoeltje er te kunnen inprikken. Er is voorzien in een eenvoudige indikatie met een LED : als de LED brand, is er oscillatie, en is er werkelijk een spoel of een kristal aanwezig . Ook de frequentie kan dan gemeten worden.

1) De kristal tester :

  Klik rechts en kies "Afbeelding bekijken"

In het eerste deelschema ziet u een speciale kristal testschakeling ( Pierce-oscillator ) . Deze is vrij klassiek van opbouw , maar is aangepast om ook uurwerk-kristallen te kunnen testen op X1. Deze moeten hoog-ohmig aangesloten worden , zodat een speciale aanpassing aan het schema nodig is om een 32.768 kristal te laten starten. Het eigenaardige is, dat deze kristallen slechts na een bepaalde tijd starten , meestal na 3 6 sec. of meer. Let er op dat exact de onderdelen uit het schema gebruikt worden, anders start de kristal-oscillator niet. Om ook gewone kristallen te kunnen testen wordt er een omleiding gemaakt om het hoogohmig gedeelte te vermijden op X2. Kristallen vanaf 1MHz tot 40MHz (grond-frequentie) kunnen worden aangesloten. Om de frequentie te kunnen meten, is er een FET bufferschakeling met meet-uitgang voorzien , die het kristal niet mag belasten. De oscillator-spanning wordt afgetapt en verdubbeld. De verkregen gelijkspanning wordt dan gebufferd en zichtbaar gemaakt met een LED. De drempelspanning van de Schottky dioden is slechts 0,25 Volt, zodat al bij weinig signaal te zien is of de oscillatorkring werkt. Aan de helderheid van de LED kan men al zien of het kristal goed of op het randgebied oscilleerd. Om een kristal in te kunnen prikken, is er voor beide soorten een stukje IC-voet met gedraaide pootjes gebruikt.

2) De spoel tester :

  Klik rechts en kies "Afbeelding bekijken"
In het schema ziet u dat er NIET gemeten wordt tussen pin 1-2 of pin 2-3
Deze wikkelingen zijn meestal te klein om een oscillatie te starten.
Meet wel eerst met een ohm-meter of er wel een wikkeling aanwezig is tussen 2 pennen.
In het 2de deelschema ziet u de spoel tester met zo weinig mogelijk onderdelen in zijn oscillator-kring, om deze zo zuiver mogelijk op de spoel te laten oscilleren. Dit geeft een betere indicatie om te zien op welke frequentie de spoel bruikbaar is. De oscillator-spanning wordt afgetapt en verdubbeld. De verkregen gelijkspanning wordt dan gebufferd en zichtbaar gemaakt met een LED. De drempelspanning van de Schottky dioden is slechts 0,25 Volt, zodat al bij weinig signaal te zien is of de oscillatorkring werkt. Aan de helderheid van de LED kan men al zien of de oscillator-frequentie van de spoel van goede kwaliteit is. Met behulp van 2 extra drukknopjes, kan men aan C1 of C2 een C'tje bijschakelen om het oscilleren te verbeteren. Om het spoeltje te kunnen inprikken, is een stukje gewijzigde ic-voet met schuine contacten gebruikt, of in mijn nieuwe versie een gewijzigde female PIN-Header connector.
Nota 1: aan de hand van de gemeten frequentie kan bepaald worden of een Toko geschikt is voor een middenfrequentie 455kHz of 10.7MHz of een andere MF. Natuurlijk zal de frequentie een beetje afwijken, als de Toko kern minder of meer ingedraaid is.
Nota 2: deze Toko tester zal in 95% van de gevallen werken (oscilleren), als gemeten wordt tussen de uiterste pinnen 1-3 of pin 4-6. De meeste windingen tussen pin 1-2 en pin 2-3 zijn meestal te klein om een oscillatie te bekomen. Meet dus altijd tussen de uiterste pinnen van een Toko spoeltje.

De printen :
Component zijde (dit is een oude test-print)
Soldeer zijde (dit is een oude test-print)
Nieuwe PCB Layout 5x7cm
Nieuwe PCB Mask 5x7cm

Het aansluiten van verschillende typen Toko-spoeltjes :
Boven is telkens het spoelvoetje te zien - onder is telkens het spoeltje in meting - De foto's zijn van een oudere testprint.
FM Coil 1a
FM Coil 2a
VHF Coil 3a
Foto 3
FM Coil 1b FM Coil 2b VHF Coil 3b
Coil 100H Mini Coil Micro Coil
Coil 100H Mini Coil Micro Coil

Het meten van de frequentie met eenvoudige frequentiemeter :
Het grootste spoeltje
Het kleinste spoeltje

Hier is een wat oudere DFD4 frequentiemeter gebruikt . De print op de foto is nog een oudere versie .

_______________________________________________________________________________________________________________________________________

Downloads :
toko_test.zip
Printen, Print masker, layout, schemas.
home mail: on1bes Scarlet.be